Tecvid · 40. Ders · Diğer Konular
Okuyuş Biçimleri
tahkîk, tedvîr ve hadr; tertîl kavramı مَرَاتِبُ الْقِرَاءَةِ
Kur’an üç hızda okunur: yavaş tahkîk, orta tedvîr ve hızlı hadr. Medlerin ölçüleri okuyuşa göre değişir ama tecvid kurallarından taviz verilmez. Tertîl: tane tane, anlayarak okumak.
وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْاٰنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ
Andolsun, Kur’an’ı öğüt almak için kolaylaştırdık; öğüt alan yok mu?
Kamer · 17
Bir bakıştaOkuyuş Biçimleri
Müzzemmil sûresinin 20. âyetinde iki kez “Kur’an’dan kolayınıza geleni okuyun” buyrulur. Âlimler bu emirden yola çıkarak Kur’an’ın hız bakımından üç biçimde okunabileceğini tespit etmiştir: 0:00
- Tahkîk: en yavaş okuyuş
- Tedvîr: orta hızda okuyuş
- Hadr: en hızlı okuyuş
Hangisi seçilirse seçilsin tecvid kurallarının dışına çıkılmaz; değişen yalnız kuralların izin verdiği ölçüler arasındaki tercihtir. 0:35
1. biçimTahkîk
En yavaş okuyuştur. Her harfin hakkı tam verilir; medler mertebelerinin en uzun ölçüsüyle çekilir. Harekeler birbirinden net ayrılır, şedde ve ğunnelerin hakkı eksiksiz verilir, ruhsatlara girilmez. Âyet sonlarında durulur. 1:03
Öğrenirken ve öğretirken vazgeçilmezdir; topluluk önünde okunan aşırlarda da tercih edilir. Makam ve ses güzelliği kaygısıyla ölçüleri aşmamak, uzatmaları abartmamak gerekir. 1:53
2. biçimTedvîr
Tahkîk ile hadr arasında, orta hızda bir okuyuştur. Ruhsatlar terk edilir ama en uzun ölçüler de seçilmez; orta ölçüler tercih edilir. Vasıl tercih edilir, âyetler birleştirilebilir. 5:26
Âlimlerin en çok tercih ettiği okuyuştur: hem daha çok okunur hem de çok yavaş ve çok hızlı okuyuşun risklerinden uzak durulur. Mukabelelerde ve namaz kıldırırken çoğunlukla bu okuyuş seçilir. 12:44
3. biçimHadr
Kurallara uyarak okunabilecek en hızlı okuyuştur. Medlerde en kısa mertebelere inilir, ruhsatlar kullanılır, âyetler arasında vasıl yapılabilir. Daha çok okuyup daha çok sevap kazanma niyetiyle tercih edilir. 2:22
Bu niyetin dayanağı, Kur’an’dan okunan her harfe sevap verileceğini bildiren hadistir: “Kim Allah’ın kitabından bir harf okursa ona bir iyilik yazılır; her iyilik on katıyla verilir. «Elif lâm mîm» bir harftir demiyorum; elif bir harf, lâm bir harf, mîm bir harftir.” (Tirmizî, Fezâilü’l-Kur’ân, 16) 4:10
Hız hiçbir zaman kuralı çiğnemez. Medd-i tabiî mutlaka bir elif miktarı uzatılır; harfler yutulursa anlam değişebilir. Özellikle hızlı kılınan namazlarda bu konuda ciddi hatalar yapılmaktadır. Hadrden daha hızlısına gerek yoktur. 4:59
KarşılaştırmaAynı Âyet, Üç Hız
Videoda Bakara 285 üç biçimde okunuyor. Medlerin ölçüsü okuyuşa göre değişir: 7:09
- Tahkîk: munfasıl dört elif, muttasıl en uzun ölçüsüyle, durulan yerdeki medd-i ârız dört elif. 7:43
- Tedvîr: munfasıl ve muttasıl iki ya da üç elif. 11:33
- Hadr: munfasıl bir elif, muttasıl iki elif. Muttasıl vâcip olduğu için bunun altına inilmez. 9:50
Kâfirûn sûresinin başındaki munfasıl da tahkîkte dört, hadrde bir elif miktarı uzatılabilir: 2:57
KavramTertîl
Tertîl bir okuyuş hızı değil, okuyuşu ilgilendiren önemli bir kavramdır. Rabbimiz Kur’an’ı tane tane indirdiğini bildirir ve onu tane tane okumayı emreder: 13:10
Tertîl; acele etmeden, dura dura ve anlaya anlaya okumaktır. Tahkîkte amaç daha çok doğru telaffuzun öğrenilmesidir; tertîlde ise âyetlerin anlamını düşünmek ve ondan ders çıkarmak. Bu da ancak tane tane okumakla olur. 14:49
Zeyd b. Sâbit’ten nakledilen bir hadiste de “Allah, Kur’an’ın indirildiği gibi okunmasını sever.” buyrulur (İbnü’l-Cezerî, en-Neşr). Kur’an tane tane indirildiğine göre tane tane okunmalıdır. 14:15
Ders videosuVideo
Daha detaylı bilgi ve uygulama için ders videosunu izleyebilirsiniz.
PekiştirTecvid Bilgi Kartları
Kartları çevirerek temel tecvid bilgilerini tazelemeye başla.
Mushafta uygulaKonu testleri ve kurallar
Diğer kurallar konusunu tamamlayınca kendini bu testlerle dene; her kuralın kendi dersi aşağıda.
Bu ailedeki kurallar · Diğer kurallar
KaynakDers Notları
Kurs paneline kayıt olarak ders kaynaklarına (PDF) ve daha fazla içeriğe ulaşabilirsiniz.
Ders notları (PDF)Konuyu okuyup anladıysanız işaretleyin; panelde ilerlemenize işlenir.
DAHA FAZLASI ONLINE KURSTA!
KAYDOL VE HEMEN BAŞLA!
Tecvidli Kur’an okumayı düzenli bir müfredat kapsamında, kazanım odaklı etkinliklerle ve dinamik bir şekilde öğren. Dilediğin zaman, dilediğin seviyede ve kendi hızında. Kurs sonunda da sertifikanı al! Kur’an Mektebim Online Kur’an Okulu seni bekliyor. Hazırsan başla!
KAYIT OL