Tecvid · 34. Ders · Sakin Mim
İdğâmlar
iki harfi birbirine katarak şeddeli okumak اَلْإِدْغَامُ
Sâkin nûn ve mîm dışındaki harflerin idğâmları: birbirinin aynısı (misleyn), aynı çıkış yerli (mütecâniseyn) ve komşu (mütekâribeyn) harfler; eksik idğâm ve idğâm-ı şemsiyye.
وَرَتِّلِ الْقُرْاٰنَ تَرْتٖيلاً
Kur’an’ı ağır ağır, tane tane oku.
Müzzemmil · 4
Bir bakıştaİdğâm Nedir?
İdğâm, iki harfi birbirine katmak, yani şeddeli okumaktır. Aynı ya da birbirine yakın iki harften birincisi cezimli, ikincisi harekeli olarak yan yana gelirse birinci harf ikinciye katılır: birincisi okunmaz, ikincisi şeddeli okunur. 0:00
Sâkin nûn ve sâkin mîmin idğâmlarını önceki derslerde gördük. Bu derste diğer harflerin idğâmlarını görüyoruz. Bu idğâmlar okuyuşu kolaylaştırmak içindir: yakın iki harfi ayrı ayrı okumak dili zorlar. 5:33
- İdğâm-ı misleyn: çıkış yeri ve sıfatları aynı olan, yani birbirinin aynısı iki harf
- İdğâm-ı mütecâniseyn: çıkış yeri aynı, sıfatları farklı iki harf
- İdğâm-ı mütekâribeyn: çıkış yerleri ve sıfatları birbirine yakın iki harf
Üçünde de şart aynıdır: ilk harf cezimli, ikincisi harekeli olur; harekenin üstün, esre ya da ötre olması fark etmez. 1:38
1. türİdğâm-ı Misleyn
Birbirinin aynısı iki harften ilki cezimli, ikincisi harekeli olarak yan yana gelirse ilki ikinciye katılır ve şeddeli okunur. 4:18
ن ve م ile olan idğâm-ı misleyn ğunnelidir (mea’l ğunne); bunları önceki derslerde gördük. Geriye kalan 26 harfin kendi aralarındaki idğâmı ise ğunnesizdir: idğâm-ı misleyn bilâ ğunne. 5:52
Her şeddeli harfin altında aslında aynı harften iki tane vardır: ilki cezimli, ikincisi harekeli. İdğâm, bunun iki ayrı yazılmış hâlidir. 4:55
Aynı kelimede
Ayrı kelimelerde
Renkli harfler kuralın olduğu yerdir; ilk harf okunmaz, ikincisi şeddeli okunur: 8:58
2. türİdğâm-ı Mütecâniseyn
Çıkış yerleri aynı, sıfatları farklı iki harften ilki cezimli, ikincisi harekeli olarak yan yana gelirse ilki ikinciye katılır. 10:29
Bu idğâm üç harf grubunda olur: 11:08
- ت د ط: dil ucundan çıkar. ت harfi د ve ط harfleriyle karşılıklı idğâm olur; merkezde ت vardır.
- ث ذ ظ: peltek harflerdir. ث harfi ذ harfine, ذ harfi de ظ harfine katılır. 12:24
- ب م: dudak harfleridir. Cezimli ب harfi م harfine katılır. Tersi, yani sâkin mîmden sonra ب gelmesi ise ihfâ-i şefevîdir. 13:08
Eksik İdğâm
Cezimli harf ince, sonraki harf kalınsa tam idğâm yapılır: ilk harf hiç okunmaz. Cezimli harf kalın, sonraki ince ise eksik idğâm yapılır: kalın harf okunacakmış gibi ağız hazırlanır, kalınlığı hissettirilir ama kalkalesi yapılmaz, sonra ince harfe geçilir. Sebebi, kalın harfin ince harfe üstünlüğüdür. 16:00
İdğâm kalkaleye engeldir: Bu örneklerdeki د de ط de ب de kalkale harfidir; idğâm edildiklerinde kalkaleleri düşer. 17:48
3. türİdğâm-ı Mütekâribeyn
Çıkış yerleri ve sıfatları aynı olmayan ama birbirine yakın, komşu iki harften ilki cezimli, ikincisi harekeli olarak yan yana gelirse ilki ikinciye katılır. 19:58
- Cezimli ل harfi ر harfine katılır: lâm okunmaz, râ şeddeli okunur. 20:40
- Cezimli ق harfi ك harfine katılır. Kalından inceye geçildiği için eksik idğâm yapılır: kâfın kalınlığı hissettirilir, kalkalesi yapılmaz. 20:58
Ek bilgiİdğâm-ı Şemsiyye
Belirlilik takısı ال’dan sonra şemsî harflerden biri gelirse ل okunmaz, şemsî harf şeddeli okunur. Buna idğâm-ı şemsiyye denir. Şemsî ve kamerî harfleri Elif-Be derslerinde görmüştük. 22:18
Kur’an’danKarışık Örnekler
Önce cezimli harf bulunur, sonra ardındaki harfe bakılır: aynısıysa misleyn, aynı gruptansa mütecâniseyn. 24:08
Ders videosuVideo
Daha detaylı bilgi ve uygulama için ders videosunu izleyebilirsiniz.
PekiştirTecvid Bilgi Kartları
Kartları çevirerek temel tecvid bilgilerini tazelemeye başla.
EtkinlikTahmin et
Bir iğneye dokun: iğnenin ucu kuralın tam yerini gösteriyor.
Online Kurs’ta daha fazlası var. Konu testi, Boşluk doldurma, Etkileşimli video, ve fazlası..
Mushafta uygulaBu kuralı çalıştıran etkinlikler
İdgam-ı Misleyn, İdgam-ı Mütecaniseyn, İdgam-ı Mütekaribeyn kuralını içeren 11 etkinlik. Numaraya dokun, etkinlik açılsın.
KaynakDers Notları
Kurs paneline kayıt olarak ders kaynaklarına (PDF) ve daha fazla içeriğe ulaşabilirsiniz.
Ders notları (PDF)Konuyu okuyup anladıysanız işaretleyin; panelde ilerlemenize işlenir.
DAHA FAZLASI ONLINE KURSTA!
KAYDOL VE HEMEN BAŞLA!
Tecvidli Kur’an okumayı düzenli bir müfredat kapsamında, kazanım odaklı etkinliklerle ve dinamik bir şekilde öğren. Dilediğin zaman, dilediğin seviyede ve kendi hızında. Kurs sonunda da sertifikanı al! Kur’an Mektebim Online Kur’an Okulu seni bekliyor. Hazırsan başla!
KAYIT OL