İçeriğe atla

Tecvid · 38. Ders · Diğer Konular

Duraklar ve Yardımcı İşaretler

vakıf (durak) işaretleri ve okuyuşa yardımcı semboller عَلَامَاتُ الْوَقْفِ

Mushaftaki durak işaretleri (lâzım, mutlak, câiz, mücevvez, murahhas, lâ, kıf, ayn, kâf, kef, muânaka) ve med, kasr, sekte, teshîl, imâle gibi yardımcı işaretler, örneklerle.

Konuyu oku Ders videosu

اِقْرَاْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذٖى خَلَقَ

Yaratan Rabbinin adıyla oku.

Alak · 1

Bir bakıştaDuraklar Ne İşe Yarar?

Mushaflardaki durak (vakıf) işaretleri, Kur’an’ı doğru vurgu ve doğru anlamla okumamıza yardım eder. Türkçe bir metindeki virgül ve nokta gibi düşünülebilir; bir virgülün yeri bile cümlenin anlamını değiştirebilir. 1:14

Bu işaretler Muhammed b. Tayfûr es-Secâvendî’nin çalışmasına dayanır; onun adına nispetle secâvend işaretleri de denir. İşaretler Kur’an’dan değildir; okumayı kolaylaştıran yol levhaları gibidir. 0:00

Vakıf işaretleriDurak İşaretleri

مLâzımطMutlakجCâizزMücevvezصMurahhasلاLâقفKıfعAynقKâfكKef
  • Lâzım: Geçilirse anlam bozulabilir; durulması önemle istenir. Geçen kişi günah işlemiş olmaz. 1:48
  • Mutlak: Anlam bakımından birbirinden bağımsız yerlerdedir; durmak uygundur. 4:39
  • Câiz: Durmak da geçmek de caizdir; durmak daha iyidir. 5:14
  • Mücevvez: Durulabilir ama geçmek daha uygundur; vurgu böyle pekişir. 6:17
  • Murahhas: Yalnız nefes yetmezse durulur (ruhsat). 7:20
  • Lâ: Anlamca birbirine bağlı yerdedir; geçilir. Zorunlu durulursa bir iki kelime geriden alınır. İşaret âyet sonundaysa geriden almaya gerek yoktur. 8:26
  • Kıf: “Dur” demektir; geçilebilir ama durmak daha uygundur. Durmamak günah değildir. 10:41
  • Ayn: Âyet sonlarında bulunur; bir konunun bitip yenisinin başladığını gösterir. Namazda rükûa gitmek ve okunacak bölümü seçmek için uygun yerlerdir. 12:09
  • Kâf: Durmak da geçmek de caizdir; geçmek daha iyidir. 13:10
  • Kef: Kendisinden önceki durağın hükmünü taşır. 14:07
  • Muânaka (üçer nokta): Yakın iki yerde bulunur; yalnız birinde durulur, ikisinden birden geçilmez. 14:15

Kur’an’dan Örnekler

Mushafta işaret, kartlardaki iki kelimenin arasında bulunur: 2:26

قَوْلُهُمْ اِنَّاLâzımYâsîn, 76
سَمْعِهِمْ وَعَلٰٓىMutlakBakara, 7
وَاحِدٌ لَٓاCâizBakara, 163
غِشَاوَةٌ وَلَهُمْMücevvezBakara, 7
بِالْهُدٰى فَمَاMurahhasBakara, 16
شَيَاطٖينِهِمْ قَالُٓواLâBakara, 14
عَنَّا وَاغْفِرْKıfBakara, 286
الدُّنْيَا وَاللّٰهُKâfEnfâl, 67

Yâsîn 76’da durulmazsa, Peygamberimize söylenen söz müşriklerin sözüymüş gibi anlaşılabilir; lâzım durak bu yanlışı önler. 2:26

Fâtiha’nın son âyetinde عَلَيْهِمْ kelimesinden sonra lâ işareti vardır. Bazı âlimler âyetin bu ilk bölümünü ayrı bir âyet saydığı için burada durulursa geriden almaya gerek yoktur. 9:23

Muânaka

Bakara 2’de üçer nokta iki yerde bulunur. İlkinde durulursa “kendisinde şüphe olmayan kitap”, ikincisinde durulursa “onda şüphe edilecek hiçbir bilgi yoktur” anlamı öne çıkar: 14:28

رَيْبَ فٖيهِ هُدًىMuânakaBakara, 2

Yardımcı işaretlerDiğer Yardımcı İşaretler

Mushaflarda bazı tecvid kurallarını ve özel okunuşları hatırlatan işaretler de vardır: 15:27

  • Med: Yazıda görünmeyen (mukadder) bir med harfi bulunan ve uzatılması gereken yeri hatırlatır. 15:40
  • Kasr: Yazılıp okunmayan, med harfi olmayan bir harfin uzatılmaması gerektiğini hatırlatır. 16:47
  • Sekte: Nefes almadan sesin kısa bir süre kesileceği yeri gösterir; ayrı bir derste işleniyor. 17:28
  • Teshîl: ء (hemze) harfinin, hemze ile ا (elif) arası yumuşak bir sesle okunacağını gösterir; yalnız Fussilet 44’te vardır. 18:17
  • İmâle: Üstünün esreye doğru meylettirilerek okunacağını gösterir; yalnız Hûd 41’de vardır. 18:49
  • س (sîn) işareti: ص ile yazılıp س okunacak yerleri gösterir. 19:29
  • Küçük nûn: Tenvinden sonra vasıl hemzesi gelince geçişin esreli bir nûnla yapılacağını gösterir. 19:39
اَنَاKasrKâfirûn, 4
ءَاَعْجَمِيٌّTeshîlFussilet, 44
مَجْرٰيهَاİmâleHûd, 41
وَيَبْصُطُSîn okunurBakara, 245
بَصْطَةًSîn okunurA‘râf, 69
جَزَٓاءً الْحُسْنٰىKüçük nûnKehf, 88

Bu kartlarda işaretler görünmez; mushafta ilgili harfin altında ya da üstünde yer alır. Kasr örneğinde son elif okunmaz; imâlede renkli ر (râ), sîn örneklerinde renkli ص, son örnekte ise tenvinli harf işaretlidir.

Cüz ve hizb

Kur’an yaklaşık 600 sayfadır. Her 20 sayfa bir cüz, her cüzün beşer sayfalık dört bölümü bir hizbdir. Cüz ve hizb başlangıçları süslemeli işaretlerle gösterilir; hatimde kalınan yeri bulmayı kolaylaştırır. 20:29

Ders videosuVideo

Daha detaylı bilgi ve uygulama için ders videosunu izleyebilirsiniz.

Etkileşimli videoyu aç

PekiştirTecvid Bilgi Kartları

Kartları çevirerek temel tecvid bilgilerini tazelemeye başla.

Cevap için dokun
Cevap

Kendini sınaDuraklar ve Yardımcı İşaretler Sınavı

5 soruluk bu kısa sınavla kendini test etmeye hazır mısın?

Online Kurs’ta daha fazlası var. Konu testi, Boşluk doldurma, Etkileşimli video, ve fazlası..

Mushafta uygulaKonu testleri ve kurallar

Diğer kurallar konusunu tamamlayınca kendini bu testlerle dene; her kuralın kendi dersi aşağıda.

Konu testleri 16
26272829303132333435363738394041

Bu ailedeki kurallar · Diğer kurallar

İdgam-ı Şemsiyye0. ders İzhar-ı Kameriyye0. ders Kalkale35. ders Sekte39. ders Lafzatullah - Lam İnce37. ders Lafzatullah - Lam Kalın37. ders Uzatılmayan Zamir0. ders Uzatılan Zamir0. ders İnce Okunan Ra36. ders Kalın Okunan Ra36. ders

KaynakDers Notları

Kurs paneline kayıt olarak ders kaynaklarına (PDF) ve daha fazla içeriğe ulaşabilirsiniz.

Ders notları (PDF)

DAHA FAZLASI ONLINE KURSTA!

KAYDOL VE HEMEN BAŞLA!

Tecvidli Kur’an okumayı düzenli bir müfredat kapsamında, kazanım odaklı etkinliklerle ve dinamik bir şekilde öğren. Dilediğin zaman, dilediğin seviyede ve kendi hızında. Kurs sonunda da sertifikanı al! Kur’an Mektebim Online Kur’an Okulu seni bekliyor. Hazırsan başla!

KAYIT OL
Link Kopyalandı!
Birlikte Büyütelim