Tecvid · 13. Ders · Medler
Medd-i Lâzım
gerekli, zorunlu uzatma مَدّ لَازِم
Med harfinden sonra lâzım sükûn (cezim ya da şeddenin içindeki sükûn) gelirse medd-i lâzım olur: dört elif miktarı uzatılır ve bu vâciptir. Dört çeşidini ve sûre başlarındaki kesik harfleri görüyoruz.
وَقُلْ رَبِّ زِدْنٖي عِلْماً
Ve de ki: Rabbim, ilmimi artır.
Tâhâ · 114
Bir bakıştaMedd-i Lâzım Nedir?
Medd-i lâzım, gerekli, zorunlu uzatma demektir. Okurken atlanması mümkün olmayan lâzım bir sükûna bağlı olduğu, ayrıca bütün kıraat imamları uzatılmasında ittifak ettiği için bu adı alır. Lâzım sükûn, sebeb-i medlerin en güçlüsüdür. 0:00
Med harflerinden (ا elif, و vâv, ي ye) sonra sebeb-i medden lâzım sükûn gelirse medd-i lâzım olur. 11:58
Lâzım sükûnDurunca da Geçince de Var
Ârız sükûn yalnız durunca oluşur. Lâzım sükûn ise durunca da geçince de vardır; okumamak mümkün değildir. Bazen açıkça görünür (cezim), bazen gizlidir. İki yerde gizlenir: 5:37
Şeddenin içinde
Her şeddeli harfin altında aynı harften iki tane vardır; ilki cezimlidir. İşte bu ilk harfin sükûnu lâzım sükûndur. Şeddeyi okumadan geçmek mümkün olmadığı için bu sükûn da hep okunur. 6:14
Harfin içinde (kesik harfler)
Bazı sûrelerin başındaki kesik harfler (hurûf-ı mukattaa) harekesiz olduğu için adlarıyla okunur. Harfin adı okununca sonundaki harf sâkin çıkar; bu da lâzım sükûndur. Tecvidde yazılış değil okunuş esastır. 8:43
Med harfi + lâzım sükûn = medd-i lâzım. Sükûnun önünde med harfi yoksa medd-i lâzım olmaz. 12:41
ÇeşitleriMedd-i Lâzımın Dört Çeşidi
Medd-i lâzım nerede oluştuğuna göre dört çeşide ayrılır: bir kelimede mi, bir harfte mi; orada şedde var mı? 13:20
- Kelime-i müsakkale: şeddeli kelimede 15:40
- Kelime-i muhaffefe: şeddesiz kelimede (sükûn açıkça görünür) 16:47
- Harf-i müsakkale: şeddeli harfte; iki harf birbirine katılarak okunur 18:20
- Harf-i muhaffefe: şeddesiz harfte 20:35
Kelimede
Kelime-i muhaffefe Kur’an’da yalnız iki yerde geçer: Yûnus sûresinin 51 ve 91. âyetlerinde. Orada med harfi yazılmaz ama okunur; ardından gelen sükûn ise açıkça görünür. Videoda bu kelime açılımıyla gösteriliyor. 16:47
Harfte (sûre başlarında)
İlk örnekte ل harfinin adının sonu, ardından gelen م ile birleşir; iki mîm bir mîme iner ve şeddeli okunur: harf-i müsakkale. Diğer ikisinde harfin adı şeddesiz, sâkin bir harfle biter: harf-i muhaffefe. 18:35
Sûre başlarındaki kesik harflerden adı okununca medd-i lâzım olanlar şu yedisidir; örneğin Yâsîn, Meryem ve Kalem sûrelerinin başında. 24:24
HükmüNe Kadar Uzatılır?
Medd-i lâzım dört elif miktarı (beş hareke) uzatılır ve bu vâciptir; daha az uzatılmaz. Medd-i ârız gibi kısa okunması câiz değildir. 27:18
Bir elif (iki hareke) med harfinin, yani aslî medin hakkıdır; üzerine üç elif eklenir. Eklenen kısımda ayrıca hareke sesi olmadığı için üç elif üç harekeye denk gelir; toplam beş hareke eder. 27:39
Ders videosuVideo
Daha detaylı bilgi ve uygulama için ders videosunu izleyebilirsiniz.
Uygulama dersi ve ilgili videolar
PekiştirTecvid Bilgi Kartları
Kartları çevirerek temel tecvid bilgilerini tazelemeye başla.
Mushafta uygulaBu kuralı çalıştıran etkinlikler
Medd-i Lâzım kuralını içeren 24 etkinlik ve 6 konu testi. Numaraya dokun, etkinlik açılsın.
01 şimdiye kadarki derslerle çözülür01 ileriki derslerin kuralları da var
Aynı ailedeki kurallar · Medler
KaynakDers Notları
Kurs paneline kayıt olarak ders kaynaklarına (PDF) ve daha fazla içeriğe ulaşabilirsiniz.
Ders notları (PDF)Konuyu okuyup anladıysanız işaretleyin; panelde ilerlemenize işlenir.
DAHA FAZLASI ONLINE KURSTA!
KAYDOL VE HEMEN BAŞLA!
Tecvidli Kur’an okumayı düzenli bir müfredat kapsamında, kazanım odaklı etkinliklerle ve dinamik bir şekilde öğren. Dilediğin zaman, dilediğin seviyede ve kendi hızında. Kurs sonunda da sertifikanı al! Kur’an Mektebim Online Kur’an Okulu seni bekliyor. Hazırsan başla!
KAYIT OL