Elif-Be · 8. Ders
Şedde
aynı iki harfi tek harfte birleştiren, vurgulu okutan işaret الشَّدَّةُ
Şedde işaretini öğreniyoruz: aynı iki harften ilki cezimli, ikincisi harekeli olunca tek harf yazılır ve vurgulu okunur; şeddeli mîm ve nûnda ğunne.
وَقُلْ رَبِّ زِدْنٖي عِلْماً
Ve de ki: Rabbim, ilmimi artır.
Tâhâ · 114
Bir bakıştaŞedde Nedir?
Bu derste şedde işaretini öğreniyoruz. Önce dersin duası: 0:18
رَبِّ يَسِّرْ وَلَا تُعَسِّرْ رَبِّ تَمِّمْ بِالْخَيْرِ
“Rabbim! Kolaylaştır, zorlaştırma. Hayırlısıyla tamamına erdir.”Yan yana gelen aynı iki harften ilki cezimli, ikincisi harekeli olursa bu iki harf ayrı ayrı yazılmaz; tek harf olarak yazılır ve üzerine şedde işareti konur. Şeddeli harf vurgulu okunur. İkinci harfin harekesi üstün, esre ya da ötre olabilir; önemli olan ilk harfin cezimli olmasıdır. 0:39
Örnek ve Açılımı
Şedde gördüğümüz her yerde, o harfin altında aynı harften iki tane olduğunu bilmeliyiz: ilki cezimli, ikincisi harekeli. Aşağıdaki kelimede şeddeli بّ aslında cezimli bir ب ile ötreli bir ب harfinden oluşur. 1:31
Bu açılımı yalnızca konuyu kavramak için yazıyoruz; Kur’an’da kelime tek harf ve şeddeyle yazılır, biz de harfi vurgulayarak okuruz. Şeddenin altında cezimli bir harf bulunduğunu bilmek, ilerleyen derslerde uzatmalar (medler) konusunda da işimize yarayacak. 7:15
Şeddeli harf kelimenin başında bulunmaz; çünkü şeddenin ilk harfi cezimlidir.
Bir önceki derste gördüğümüz gibi cezimli bir harf kelimenin başında bulunmaz; şeddeli harf için de aynısı geçerlidir. 4:12
DikkatŞeddeli م (Mîm) ve ن (Nûn): Ğunne
Şeddeli مّ ve نّ harfleri, diğer şeddeli harflere göre biraz daha fazla tutulur ve ğunneli okunur. Ğunne, sesi genizden, yani burun boşluğundan çıkarmaktır. Bu iki harfin mahreci zaten genizle ilgili olduğu için ses oradan akar. Diğer şeddeli harfler ise vurgulu okunup tutulmadan geçilir. 4:40
Şeddenin Altındaki Esre
Esre bazen şeddenin altına yazılabilir. Kur’an metinlerinde pek görülmez ama başka Arapça metinlerde karşımıza çıkabilir. Esre şeddenin altına yazılmışsa harfin altına yazılmış demektir; harf üstteki işarete rağmen esreyle okunur, üstünle karıştırılmamalıdır. 6:02
Şeddeli ر (Râ) ve Esre
ر esre aldığında ince okunan bir harftir; şeddeli olması bunu değiştirmez. Felak sûresindeki شَرِّ kelimesinde رِّ esreli olduğu için ince okunur. 9:01
UygulamaKelime Okumaları
Videoda şeddeli kelimeler önce açılımlarıyla birlikte, sonra Kur’an’daki yazılışıyla okunuyor. Şeddeli harfi vurgulayarak, م (mîm) ve ن (nûn) harflerinde ğunneyi unutmadan okuyun. Önce siz okuyun, sonra hocamızı dinleyin. 11:05
Dersin sonunda âyetlerden seçilen şeddeli kelimeler okunuyor. Etkileşimli derste bu okumaları kendi hızınızda tekrar edebilirsiniz. 12:43
Ders videosuVideo
Konunun tamamını ve harflerin okunuşunu ders videosunda izleyip dinleyebilirsiniz.
PekiştirElif-Be Bilgi Kartları
Kartları çevirerek bu dersin temel bilgilerini tazeleyin.
KaynakDers Notları
Kurs paneline kayıt olarak ders kaynaklarına (PDF) ve daha fazla içeriğe ulaşabilirsiniz.
Ders notları (PDF)Konuyu okuyup anladıysanız işaretleyin; panelde ilerlemenize işlenir.
DAHA FAZLASI ONLINE KURSTA!
KAYDOL VE HEMEN BAŞLA!
Kur’an okumayı harflerden başlayarak düzenli bir müfredat kapsamında, kazanım odaklı etkinliklerle öğren. Dilediğin zaman, kendi hızında. Kurs sonunda da sertifikanı al! Kur’an Mektebim Online Kur’an Okulu seni bekliyor. Hazırsan başla!
KAYIT OL