Tecvid kelime anlamı ve terim anlamı olmak üzere iki farklı şekilde açıklanır:

Sözlük Anlamı (Kelime Manası): Güzelleştirmek, bir şeyi güzel ve kaliteli yapmak demektir. Bir şeyi “Cevde” ile yapmak, ona kalite kazandırmak anlamına gelir. ▶ 

Terim Anlamı (Istılah Manası): Kur’an harflerini doğru bir şekilde çıkarmak ve kalın, ince gibi sıfatlara dikkat ederek okumaktır. ▶

Bu tanımın merkezinde harfler vardır. Yani tecvid, harflerin seslerini, mahreçlerini (çıkış yerlerini) ve incelik, kalınlık, keskinlik gibi sıfatlarını inceleyen bir ilimdir. ▶

Tecvid, sadece ihfa, izhar, idğam gibi kurallar dizisinden ibaret değildir. ▶

Tecvidin Amacı

Temel amacı ve hükümleri şunlardır:

Temel Gayesi: Allah’ın kelamında dilin sürçüp yanlış yapmasını ve bu sebeple Kur’an’ın tahrifini (değişmesini) engellemektir. Bir harfi yanlış okumak, kelimenin manasını değiştirir ve tahrif etmiş olur. ▶

Örnek: Alak Suresi’nde geçen, keskin ve hırıltılı “ha” harfiyle okunan خَلَقَ (yaratan) kelimesini, hırıltısız “he” harfiyle okuyarak حَلَقَ denildiğinde, kelimenin anlamı “tıraş etti” olarak değişir. ▶

Tecvidin Hükmü: Tecvid, iki kısma ayrılır:

Farz-ı Kifaye:

Tecvid ilmini tüm detaylarıyla öğrenmek. Bu, Müslüman toplumun tamamına farz olup, bir kısmı yaptığında diğerlerinden sorumluluk kalkar. ▶

Farz-ı Ayn:

Harflerin çıkış yerlerini (Mehâricü’l Hurûf) ve özelliklerini (Sıfat’ül Hurûf) doğru bilerek, hatasız okumak. Bu, her Müslümanın bizzat yapmak zorunda olduğu bir görevdir. ▶

Haram Olması: Harflerin seslerini ve sıfatlarını bilmeden, manayı değiştirecek şekilde yanlış okumak haramdır. ▶

Tecvid Neden Önemlidir?

Kur’an-ı Kerim’in tertîl üzere (tane tane ve anlaşılır) okunmasını emreden ayetler tecvidin farz-ı ayn hükmünün dayanağıdır. ▶

Tecvid olmasaydı:

Her kavim kendi lehçesine göre bir Kur’an tilaveti oluşturur ve büyük bir karmaşa yaşanırdı. ▶

Kur’an’ın dil bilimi açısından mucize olma özelliği olan lafzî mucizelik kaybolurdu. Harfin yanlış okunması kelimeyi değiştirdiği için bu sır da kaybolurdu. ▶